Batay Ouvriye Banner

Pozisyon Platfòm Oganizasyon Dwa Moun (POHDH ) nan lokazyon fèt travay la 1er me 2003

Premye me se jounen entènasyonal travayè yo. Se yon okazyon pou nou menm nan Platfòm dwa moun pran pozisyon sou dwa ak kondisyon lavi moun k ap travay nan izin yo, nan jaden, nan atelye…. Se yon okazyon pou nou pran pozisyon sou dwa ak kondisyon lavi travayè tout kalte nan peyi a.

N ap pwofite dat premye me pou nou lonje dwèt nou sou sitiyasyon travayè nan izin yo, ouvriye yo (an patikilye sa yo ki nan sektè asanblay la). Izin asanblay yo (sou tretans) se kote nan peyi a dwa asosyasyon epi dwa moun an jeneral plis pa respekte. Ouvriye yo gen anpil difikilte pou yo mete sou pye sendika ki ap defann vrèman dwa yo. Anpil patwon, depi yo tande pawòl sendika pale, depi yo tande yon van pwotestasyon, yo chèche pa tout mwayen idantifye ouvriye k ap pran inisyativ yo epi revoke yo. Yo itilize chomay la kòm zam pou bloke tout mouvman pwotestasyon ouvriye yo. Anplis, yo gen sekirite prive ak lapolis osèvis yo anpatikilye fòs entèvansyon espesyal yo: CIMO, UDMO, elatriye…

Eske denpi ouvriye yo antre nan izin yo, yo sispann sitwayen? Eske izin yo se “zone de non-droit”?

Daprè nou, Ouvriye yo menm jan ak tout lòt sitwayen gen dwa pou yo òganize yo, san pyès kontrent, an asosyasyon, an sendika, jan konstitisyon an rekonèt li nan atik 35-3 a. Yo gen dwa pwoteste menm jan ak tout lòt sitwayen ki nan “sosyete sivil la”. Yo gen dwa denonse epi egzije lòt kondisyon travay (Atik 35-6 konstitisyon an).

Mouvman ouvriye yo jistifye lè nou konsidere move kondisyon travay nan izin yo tankou:

  • Ouvriye yo travay plis pase 8 èd tan pa jou, depi 6 è nan maten rive 6 è aprè midi, salè a rete 50 goud;

  • Ouvriye ki travay lannuit yo e ki ta dwe touche plis pase sila yo ki travay lajounen yo, jwenn sèlman yon ti pousyè anplis;

  • Kondisyon sanitè nan Izin yo pa bon ditou: pa gen dlo potab…Pa gen enfimri pou premye swen;

  • Patwon yo pa enskri ouvriye nan okenn konpayi asirans epi yo pa pran okenn responsabilite lè yon ouvriye fè aksidan; lajan yo pran sou non ONA pa janm rive nan enstitisyon sa a;

  • Zouti patwon yo mete ala dispozisyon ouvriye pa bon: yo fè yo fè anpil efò fizik ki fini pa donmaje yo; pafwa rann yo pwatrinè.

Mete sou tout sa, lè ouvriye yo ap pwoteste yo revoke yo epi yo fè yo tann 6 mwa pou peye yo prestasyon legal yo. Kòd travay la pèmèt patwon yo fè sa yo vle, yo reponn lè yo vle konvokasyon direksyon travay. Lè jij tribinal travay yo konvoke yo, patwon yo parèt lè yo vle.

Represyon an fò nan izin yo. N ap site kòm egzanp sa ki fenk pase nan Okap jou ki 22 avril nan “Brasri di nò”, kote patwon izin sa a rele UDMO vin kraze zo ouvriye ki t ap fè yon mouvman pwotestasyon pou mande ajisteman salè yo ki rete 35 goud jiskaprezan nan izin sa a.

Platfòm nan konstate, sitiyasyon izin yo, kote eksplwatasyon an te deja rèd, pa twò diferan sitiyasyon represyon jeneralize pouvwa lavalas la tabli nan peyi a. Menm jan pouvwa a òganize l pou kraze tout aksyon sitwayèn, tout pratik sosyete sivil la, patwon yo òganize yo pou kraze tout aksyon sendikal ki se youn nan fòm aksyon sitwayèn yo.

Pandan n ap denonse tout vyolasyon dwa ouvriye yo, patwon yo avèk Leta kòmèt; nou ap pwofite okazyon premye me a pou reyafime avèk plis fòs tout dwa ouvriye yo genyen, dwa ki enskri nan atik 35 konstitisyon repiblik la:

  • dwa pou fòme sendika;

  • dwa pou yo genyen yon salè nòmal ki koresponn ak travay yo founi e ki pèmèt yo viv ak fanmiy yo tankou moun;

  • dwa pou yo limite tan travay (35 è tankou OIT di pou sa fèt);

  • dwa pou yo benefisye bon jan swen sante;

  • dwa pou gen sekirite sosyal ak sekirite anplwa.

Nou ap fini pandan n ap mande pou Leta ayisyen pran an konsiderasyon diferan konvansyon li siyen sou dwa travayè; pou l pran responsabilite nan pwodiksyon nan peyi nan define yon politik anplwa, mete estrikti pou enspekte kondisyon travay yo epi adapte kòd travay la.

Pòtoprens jou ki 30 avril 2003

Joseph Maxime RONY

Kòdonatè Jeneral

NOS DOSSIERS: