Batay Ouvriye Banner

Pòtoprens, mèkredi 7 avril 2004


Msye Gerard LATORTUE
Premye Minis
Biwo Primati
Pòtoprens, Ayiti

Msye Premye Minis,

N ap prezante devan ou yon dosye ki mande entèvansyon gouvènman ou ala tèt li a prese prese pou ouvriye yo jwenn jistis ak respè dwa demokratik yo.

Se yon dosye k ap denonse divès vyolasyon ouvriye ak ouvriyèz nan zòn Franch CODEVI ki nan Wanament la ap fè fas a yo jounen jodi a.

Pandan n ap swete ou fè entèvansyon ki nesesè yo, n ap salye w ak respè.

Pou BATAY OUVRIYE

Yannick ETIENNE




Anèks: 1 dosye

Kopi konfòm pou: Konsèy Saj la


Lendi 2 Mas 2004, direksyon Zòn Franch Codevi ki se pwopriyete Grupo M nan Wanament revoke 34 ouvriye, fè militè dominiken brake zam sou ouvriye yo, bourade yo, bat kèk nan yo ak kwòz fizi mitrayèt epi mete yo deyò baryè antrepriz la. Revokasyon an fèt apre ke responsab izin lan te fin di ouvriye konpayi ki bay fè rad yo, Levi Strauss, ta gen entansyon pati oswa diminye nan kòmand li yo paske pwodiksyon izin lan an bès.


Fòk yo konprann revokasyon sa yo fèt apre ke:

• Jou ki te 16 Fevriye a, Komite Ekzekitif nouvo sendika Zòn Franch Codevi a te remèt direksyon antrepriz la yon lèt pou enfòme l de egzistans li e mande l yon reyinyon pou diskite sitiyasyon ouvriye yo anndan izin la. Menm jou a, Limbert Cruz, Direktè Codevi a, te reponn lèt la kote li di kouman direksyon antrepriz la toujou genyen pòt li louvri pou òganizasyon travayè yo, e ke yo dakò rankontre ak sendika a nenpòt lè ak kote k ap bon pou li. Yon randevou te pran pou premye mas 2004.

• Jou mèkredi 25 fevriye a, kèk ouvriye t ap diskite enfòmèlman ak kèk manm direksyon Codevi a (Jan Reno, Luis ak Jan Filip) lè youn nan ouvriye yo, Arièl Jerome, fè parèt yon revandikasyon. Yo fè l konnen li revoke. Msye pa dakò, yo ba l bon jan kou kròs fizi e blije l remèt badj li.

• Jedi 26 fevriye a, tout ouvriye faktori a sispann travay pou pwoteste kont bastonad ak revokasyon gwo ponyèt Arièl Jerome, mande pou antrepriz la ba l swen medikal ki nesesè a, reprann li nan travay la epi pou direksyon an revoke 2 anplwaye ki te responsab abi sila yo, kidonk Jean Renaud ak Borgella. Devan pwotestasyon ouvriye yo, Direktè jeneral Grupo M a, Limbert Cruz vin pale ak ouvriye yo. E nan pale sa a, li vin dakò pou reprann ouvriye Arièl Jerome epi pou sèvis sante konpayi a ba l swen medikal ki nesesè yo. Konsa, yo remèt Arièl Jerome badj li e voye l nan sant sante a pou fè konsiltasyon ak egzamen medikal. Men pou lòt demand ouvriye pou yo revoke 2 anpwaye ki te responsab zak maspinay Arièl Jerome yo, direktè Cruz te di fòk li konsilte ak manb nan direksyon antrepriz la sou sa. Li pa t ap rete sou sa ak yo nan jou a menm. Anfèt, li pa t ap janm bay repons sou kesyon sa a.

• Okontrè, lendi maten (premye mas), Jean Renaud pase lòd nan tout faktori a, liy pa liy kote l ap di ouvriye yo ke Levi Strauss ap bese komann yo, pami dòt rezon poutèt ouvriye yo te fè arè travay. Li di sa kòz yo blije ap voye ouvriye lakay yo. Dapre rimè, msye di anvan li pèdi djòb li li menm, l ap fè enpe ouvriye pèdi pa yo. Lendi apremidi, Renaud rele 34 manm sendika yo sou yon lis ki te nan men li, li di yo revoke. Li fè lame dominiken pwente zam yo sou ouvriye yo e sezi badj yo. Plizyè ouvriye chifonnen nan pran kou ak imilyasyon.

• Nan madi 3 mas la, ouvriye revoke yo ansanm ak lòt ki te solidè ak yo te vin pwoteste kont zak illegal ak abitrè sa yo. Direksyon Zòn Franch lan rele gwoup nèg ame ki nan “Baz 52” pou britalize ouvriye yo. E se ak gwo menas, yo fòse ouvriye ki t ap fè solidarite ak sa ki te revoke reprann travay yo. Yo bourade plizyè ouvriye, arete epi menote 6 nan yo. Pi ta, « rebèl » yo t ap fè konnen se lavèy oswa direksyon Codevi a te kontakte yo pou enfòme yo ke ouvriye yo ta pral « bay pwoblèm » nan travay la nan demen. Direksyon an te menm rive ba yo yon lis manm sendika yo pou yo te veye piplis.

• Apre sa, antrepriz la rantre nan yon vag revokasyon ouvriye epi mete yon kontwòl sere sere sou tout ouvriye yo ta sispèk ki senpatize ak 34 ouvriye ki revoke yo. Sa se san konte divès pratik abitrè ak illegal ki kontinye ap fèt tankou lèt yo fè sikile pou tout ouvriye siyen akò yo sou jan izin lan ap fonksyonnen. Si non, y ap jwenn revokasyon yo. Tou sa rantre nan yon anbyans represyon ki ekziste anndan izin lan tankou joure an pèmanans, asèlman seksyèl, fòse ouvriye fè siplemantè san peye…

• Pratik gwo ponyèt ak enjerans Grupo M nan peyi Dayiti si tèlman avanse, ke direksyon Codevi a te menm panse fè responsab Ministè Travay dominiken rantre nan òn franch lan pou jere konfli travay ak ouvriye l ap revoke yo.

• Pratik ilegal ak abitrè sa yo ap fèt nan yon kontèks kote leta pa gen okenn prezans pou kontwole sa k ap fèt yo. Tout biwo leta (Afè Sosyal, Tribinal) Wanament fèmen toujou. E biwo santral Ministè Afè Sosyal ak Travay pako an fonksyon pou yon plent fèt kòm sa dwa.

Sitiyasyon sila a lonje dwèt sou divès pwen ki mande klarifikasyon ak rektifikasyon rapid. Gen direksyon Codevi a k ap pase anba pye yo dwa travayè yo genyen pou fè sendika. Kidonk vyole tout ta ki nan lalwa peyi nou ak lòt konvansyon entènasyonal sou dwa travayè, epi sèvi ak fòs represif tankou lame dominikèn ak nèg ame ki nan Baz 52 yo pou entèvni ak vyolans nan konfli travay. Gen prezans lame dominikèn sou tè peyi Dayiti se kiyès ki te ba yo otorizasyon pou yo sèvi kòm ajan sekirite nan zòn franch la?

Nou menm nan Batay Ouvriye n ap mande pou:

1) Codevi/Grupo M:

  • reprann tout ouvriye ki revoke abitrèman epi ilegalman;
  • respekte dwa ouvriye yo pou yo gen sendika yo
  • Rantre nan negosyasyon ak Sendika SOKOWA pou rezoud konfli travay ki genyen nan antrepriz la, siyen yon akò kle sou sa;
  • Sispann pratik represyon anndan izin yo;
  • Retire lame dominikèn nan Zòn Fanch lan.

2) Leta ayisyen:

  • Mennen yon ankèt sou dosye sa a;
  • Ministè Afè Sosyal ak Travay entèvni nan konfli travay sa a pou yon solisyon legal e jis sòti kote direksyon Codevi/Grupo M dwe fè fas a responsilite legal li yo;
  • Mande gouvènman dominiken an esplikasyon sou prezans lame domiikèn sou teritwa nasyonal la;
  • Kraze gwoup ame Baz 52 a nan Wanament;

Batay Ouvriye

Avril 2004

DOSYE ZON FRANCH CODEVI WANAMENT